|
Không ăn cá nóc
Thời gian qua BV Nhi đồng 1 TP.HCM đã cấp
cứu một cháu bé trong cả một gia đình bị ngộ độc do ăn canh chua cá nóc.
Cháu bị suy hô hấp, yếu liệt toàn thân, nhịp tim rối loạn nặng phải hỗ
trợ hô hấp tuần hoàn ngay, truyền dịch, sau 2 ngày điều trị tích cực mới
có dấu hiệu cải thiện và gần một tuần sau mới hồi phục.
Cá nóc có nơi gọi là cá cóc,
cá bống biển, cá đùi gà, có hình dáng đặc biệt với khả năng phình to như
quả bóng, hoặc có gai, da cá dày và dễ lột. Gồm rất
nhiều loài như cá nóc vằn, cá nóc chấm
cam, cá nóc sao, cá nóc mặt vằn, cá nóc nhím….
Có loài hình dạng đặc trưng dễ nhận biết, cũng có loài cá nóc
không khác biệt mấy so với các loài cá khác. Ở
Việt Nam cá nóc có gần như quanh năm, đây là một món ăn ngon nguy
hiểm đã từng gây ra nhiều vụ ngộ độc nặng ở cả người lớn và trẻ em do
dùng làm thức ăn cho cả nhà như vụ ngộ độc nêu trên.
Mặc dù các phương tiện thông tin đại chúng đã đưa tin về nhiều vụ
chết người do ngộ độc lọai cá này nhưng cho đến nay chúng vẫn được mua
bán dùng làm thức ăn ở nhiều địa phương trong nước ta.
Độc tố của cá nóc đã được xác
định là Tetrodotoxin, loại độc tố thần kinh mạnh cực độc, chỉ cần vào cơ
thể 10 mg/kg
đủ gây chết người. Tetrodotoxin có trong toàn bộ cơ thể cá nóc, phần lớn
tập trung ở da và nội tạng, đặc biệt nhiều trong
gan và trứng cá. Trong thịt cá vẫn có nhưng
lượng độc tố ít hơn. Chế biến không đúng hoặc những con cá
đã ươn, bị dập nát thi thịt cá sẽ bị ngấm độc tố nhiều hơn.
Dấu hiệu ngộ độc xuất hiện sau
khi ǎn từ 30 phút đến nhiều giờ. Khởi đầu thấy tê vùng quanh môi, miệng,
cảm giác tê lan rộng toàn vùng đầu, mặt, sau đó tê đến ngón và bàn tay,
ngón chân và bàn chân làm cho bệnh nhân có cảm giác “rần rần”. Tiếp đó
thấy đau đầu, vã mồ hôi, chóng mặt, choáng váng vã mồ hôi, đau bụng,
buồn nôn, nôn ói, có thể tiêu chảy. Diễn tiến nặng đến yếu liệt toàn
thân và cuối cùng suy hô hấp. Tử vong khó tránh xảy ra trong khoảng thời
gian 6 đến 24 giờ sau ngộ độc.
Cá nóc được liệt vào danh sách
các loài cá cấm đánh bắt và chế biến vì với cách chế biến thông thường
của người dân như hiện nay thì những món ăn từ cá nóc đã trở thành nguy
cơ cao gây chết người đã xảy ra. Do vậy, để
bảo đảm an toàn thực phẩm, cần tăng cường hơn nữa tuyên truyền rộng rãi
trong nhân dân về độc tính gây chết người của cá nóc và những biện pháp
tích cực giúp tầm soát
và loại bỏ cá nóc ngay từ khi kéo lưới, đánh bắt tại bến cá, khi phơi
khô. Cảnh giác không thu mua và chế biến cá nóc. Tuyệt đối không ăn và
cũng không cho trẻ em ăn thức ăn từ cá nóc tươi và các sản phẩm chế biến
từ cá nóc vì trẻ càng nhỏ nguy cơ ngộ độc nặng do cá nóc càng cao.
BS Hải Thoa |